Wijze van aanbesteden

Nieuwe wijze van specificeren: op eindtermen

Nieuw bij het AHN-2 was een andere wijze van specificeren. Niet langer werd de aannemers precies voorgeschreven aan welke eisen het bestand moest voldoen en hoe zij dit moesten vervaardigen. In lijn met de opmars van innovatieve contracten en innovatieve manieren van aanbesteden bij onder meer Rijkswaterstaat, werden de eindtermen gespecificeerd waaraan het bestand moest voldoen.

Deze eindtermen zijn gebaseerd op een inventarisatie van de wensen van de gebruikers van het AHN. De wijze waarop de aannemers deze eindtermen realiseren staat hen vrij. De opdrachtnemer inwinning heeft in zijn offerte zelf een voorstel gedaan op welke wijze deze worden gerealiseerd. Ook voor het leveren en aantonen van kwaliteit ligt een grotere verantwoordelijkheid bij de opdrachtnemer inwinning. De opdrachtnemer inwinning dient zelf aan te tonen dat aan de gestelde eisen wordt voldaan. Ook de aannemers hebben om deze wijze van specificeren gevraagd.

Niet langer maakt de leverancier een bestand met de vereiste en nauwkeurig door de opdrachtgever opgesomde specificaties dat vervolgens door de opdrachtgever minutieus wordt gecontroleerd, maar de leverancier krijgt zelf de verantwoordelijkheid zijn proces dusdanig in te richten dat de eindtermen worden gerealiseerd. Daarbij is het ook de leverancier die moet aantonen dat en op welke wijze de vereiste kwaliteit is gehaald. Door de grotere vrijheid en verantwoordelijkheid van de leverancier vergt dit ook een aanpassing van de werkwijze: de werkwijze wordt minder voorgeschreven door de opdrachtgever en de leverancier moet zo snel mogelijk als hij omstandigheden signaleert die de kwaliteit zouden kunnen beïnvloeden maatregelen treffen om alsnog de kwaliteitseisen te halen en hierover met de opdrachtgever communiceren.

Overigens is deze nieuwe verhouding tussen opdrachtgever en marktpartijen verder doorgezet: ook de controle van de opgeleverde data is uitbesteed aan een marktpartij.

Voorbeeld van specificatie op eindtermen

Om enig inzicht in de specificatie op eindtermen te geven, wordt hieronder een deel uit het bestek geciteerd:

Het aan de opdrachtgever te leveren hoogtebestand van het complete projectgebied, dan wel van het complete perceel, dient te voldoen aan de volgende eindtermen:

• Het bestand bezit een hoogtenauwkeurigheid van niet meer dan vijf centimeter standaardafwijking en niet meer dan vijf centimeter systematische afwijking;
• Het bestand bezit een zodanige dichtheid, een zodanige verdeling en een zodanige planimetrische nauwkeurigheid dat topografische objecten met een grootte van twee meter x twee meter eenduidig en met een positieafwijking van maximaal 50 centimeter kunnen worden geïdentificeerd;
• Het bestand is volledig gefilterd zodat het bestand alleen een beschrijving van de hoogte op maaiveldniveau geeft;
• Het ingewonnen en gefilterde bestand is herbemonsterd naar een equidistant grid met een gridinterval van 50 centimeter.

Over de planimetrische nauwkeurigheid bevat het bestek onder meer de volgende specificaties:

• De planimetrische nauwkeurigheid wordt beïnvloed door de puntdichtheid, de puntverdeling en de planimetrische puntprecisie van de individuele laserwaarnemingen. Voor de beschrijving van de planimetrische nauwkeurigheid worden de volgende foutsoorten gebruikt:
• systematische fouten;
• stochastische fouten.
• De inschrijver dient zelf te bepalen welke combinatie van puntdichtheid, puntverdeling en planimetrische puntprecisie voor zijn systeem optimaal is om de maximale karteerfout niet groter te laten zijn dan de hiervoor genoemde waarde van 50 centimeter. In zijn offerte dient inschrijver de keuze voor deze combinatie te onderbouwen.
• De inschrijver geeft in zijn offerte een overzicht van de foutenbronnen en hun bijdrage aan de standaardafwijking van de stochastische fout (σx) en de maximale systematische fout (DX).
• De opdrachtnemer dient in zijn kwaliteitsrapportages van elke (deel)levering aan te tonen dat de door hem gekozen puntdichtheid, puntverdeling, puntprecisie gehaald zijn en leiden tot de gestelde eindtermen voor de planimetrische nauwkeurigheid.